ESD-tool Smartsediment vergroot maatschappelijk draagvlak natuurontwikkeling

De winst van natuurontwikkeling door ‘smartsediment’ (uitgekiend beheer van slib en zand) in de Wester- en Oosterschelde voor vogels, vissen en schelpdieren is evident. Desondanks stuit natuurontwikkeling, en dan met name de kosten ervan, nogal eens op maatschappelijke bezwaren. Door tegelijkertijd met de natuurontwikkeling ook de ecosysteemdiensten (ESD) binnen smartsediment te optimaliseren, en vooral ook dit duidelijk te maken aan burgers en (lagere) overheden, is het maatschappelijk draagvlak te vergroten.

Interreg-project Smartsediment

Om te weten hoe natuurontwikkeling, en dus sedimentbeheer, de ecosysteemdiensten beïnvloedt, is de ESD-tool ontwikkeld. De tool is door de Universiteit van Antwerpen en Deltares gemaakt als onderdeel van het Interreg-project Smartsediment. In de Wester- en Oosterschelde wordt sinds enkele jaren onder de noemer ‘smartsediment’ door sedimentbeheer aan natuurontwikkeling gewerkt. Sediment wordt hierbij op een slimme manier gebruikt om de morfologie en het functioneren van de Wester- en Oosterschelde te veranderen c.q. te verbeteren. Praktisch gezien betekent dit baggeren op de ene plek, opspuiten en ophogen op de andere. Vogels krijgen hierdoor meer ruimte om te foerageren en te rusten, vissen meer paai- en opgroeigronden, schelpdieren meer vestigingsmogelijkheden.

Bekijk de laatste publicaties over de in de maak zijnde ESD-tool.

Ecosysteemdiensten

De rivieren leveren ook ecosysteemdiensten en sedimentbeheer heeft hier vanzelfsprekend invloed op. Zo heeft ‘smartsediment’ gevolgen voor de voedselvoorziening (vooral van belang in de Oosterschelde), de CO2-opslag (belangrijk i.v.m. de klimaatverandering) en de zuivering van afvalwater. Ook de veiligheid van de rivieren kan wijzigen door ‘smartsediment’; slim gebruik maken van zand en slib kan dijken verstevigen. Welk effect sedimentbeheer heeft op ecosysteemdiensten was tot nu toe niet goed bekend. Kennis hierover is onontbeerlijk. Meer kennis maakt het mogelijk door uitgekiend sedimentbeheer – uitgangspunt van het project Smartsediment – de ecosysteemdiensten te optimaliseren. Daarmee wordt het duidelijker welke voordelen natuurontwikkeling heeft voor de mens.

Geld

Natuurontwikkeling kost veel geld. Het roept nogal eens vragen op of het geld niet beter kan worden besteed aan zaken als zorg, wegen of pensioen. Door duidelijk te kunnen maken dat ‘smartsediment’ óók betekent dat de rivieren meer diensten leveren voor de mens, wordt de maatschappelijke acceptatie groter. De ESD-tool die nu ontwikkeld is, maakt het mogelijk de effecten van ‘smartsediment’ op de ecosysteemdiensten te berekenen en vooral ook deze te optimaliseren. De tool, een ‘sterk staaltje’ van waterstaatkundige berekeningen, gaat uit van de fysische eigenschappen van de rivieren en is daarmee perfect op de rivier ‘toegesneden’.

Voordelen voor de mens

De rivieren leveren ook ecosysteemdiensten en sedimentbeheer heeft hier vanzelfsprekend invloed op. Zo heeft ‘smartsediment’ gevolgen voor de voedselvoorziening (vooral van belang in de Oosterschelde), de CO2-opslag (belangrijk i.v.m. de klimaatverandering) en de zuivering van afvalwater. Ook de veiligheid van de rivieren kan wijzigen door ‘smartsediment’; slim gebruik maken van zand en slib kan dijken verstevigen. Welk effect sedimentbeheer heeft op ecosysteemdiensten was tot nu toe niet goed bekend. Kennis hierover is onontbeerlijk. Meer kennis maakt het mogelijk door uitgekiend sedimentbeheer – uitgangspunt van het project Smartsediment – de ecosysteemdiensten te optimaliseren. Daarmee wordt het duidelijker welke voordelen natuurontwikkeling heeft voor de mens.

Deel dit artikel