Zandplaten met Michelin-sterren

Scholekster (Haematopus ostralegus)

Het is van de meest fascinerende natuurverschijnselen die er bestaan: de vogeltrek. Ieder jaar trekken miljoenen vogels vele duizenden kilometers. Soms met Nederland als eindbestemming, maar ook vaak als tussenstop om aan een gedekte tafel aan te schuiven. Momenteel is de vogeltrek in volle gang.

“Vanuit de lucht ziet Nederland er adembenemend mooi uit”, legt boswachter Paul Begijn van Natuurmonumenten uit. “Verschillende rivieren komen het land in en monden uit in de Zuidwestelijke Delta. Daar waar zoet en zout elkaar ontmoeten zijn de natuurwaarden enorm. Zandplaten, slikken en schorren die droogvallen en weer onder water lopen.”

Essentiele schakel
Duizenden kustvogels volgen het getij op de voet. Zodra de eerste zandplaten droogvallen zorgen ze dat ze er bij zijn om op zoek te gaan naar voedsel. Om een goede vetreserve op te bouwen moet een kustvogel op een getij zo’n 6 uur voedsel kunnen zoeken. De zandplaten in de Oosterschelde zijn daarom van groot belang voor de kustvogels, met name tijdens de vogeltrek. Het is een essentiële schakel op de trekroute naar het noorden of het zuiden. Langs de gehele vogeltrekroute van Siberië tot Zuid-Afrika zijn dergelijke tank- en ruststations van levensbelang.
 
Topprestaties
Het zijn dan ook heuse topprestaties die de duizenden kustvogels ieder jaar weer afleggen. Begijn: “Neem bijvoorbeeld de Noordse stern, die voor de heen- en terugreis ruim 40.000 kilometer aflegt. Topprestaties die ze niet zouden kunnen afleggen zonder onderweg even bij te tanken. Dat kan aan een van de wegrestaurants in de Scheldedelta. Maar helaas wordt het steeds stiller in onze delta.”

Smartsediment
Met name de Roggenplaat, gelegen in het westelijk deel van de Oosterschelde, neemt in rap tempo af. Dat is het gevolg van de ‘zandhonger’. Langzaam maar zeker verdwijnen de zandplaten in de Oosterschelde onder water, zodat bij niet ingrijpen, er rond 2100 geen zandplaten en dus ook geen plekken meer zijn voor de vogels en zeehonden. Het ophogen van de Roggenplaat binnen Smartsediment is een belangrijke stap in het herstel van het Oosterschelde systeem om vogels de ruimte te geven om te kunnen eten.

Komt dat zien!
Momenteel is het drukte van belang op en rond de Oosterschelde. Veel overwinteraars uit Afrika keren weer terug na een lange reis. Boswachter Paul Begijn: “Na de winterkou van begin maart kwam de vogeltrek in een stroomversnelling. Lepelaars, grutto’s en wulpen melden zich massaal in de natuurgebieden van Plan Tureluur aan de Zuidkust van Schouwen-Duiveland. Deze gebieden vormen een belangrijke schakel tot de Roggenplaat. Bij laag water trekken kustvogels als de wulp, lepelaar en zilverplevier naar de zandplaten om hun buikje rond te eten. Zodra het weer vloed wordt, trekken ze zich terug in de binnendijkse natuurgebieden.”

Deel dit artikel